Social Media in Politics

နိုင်ငံရေးရာ ကိစ္စရပ်တွေနဲ့ လူမှုကွန်ရက်တွေနဲ့ ဘယ်လိုနှီးနွယ် ဆက်စပ်နေတယ်ဆိုတာကိုလေ့လာ ရေးသားထားတဲ့စာအုပ်ဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံရေးလှုပ်ရှားမှုတွေ၊ ရွေးကောက်ပွဲမဲဆွယ်မှုတွေ၊ လူထုအုံကြွမှုတွေ နဲ့ နိုင်ငံရေးသွေးထိုးမှုတွေမှာ လူမှုကွန်ရက်တွေကို ဘယ်လိုအသုံးပြုကြတယ် ဆိုတာနဲ့ ပက်သက်ပြီး စနစ်တကျ သုတေသနပြုတင်ပြထားပါတယ်။ ၂၀၁၂ အမေရိကန် သံမ္မတမဲဆွယ်ပွဲတွေနဲ့ ၂၀၁၁ တူရကီ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွေမှာ Facebook ကိုဘယ်လိုအသုံးချသွားတယ်ဆိုတဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို သုတေသနပြု ရေးသားထားပါတယ်။

Download

မှုခင်းဆေးပညာ

Download

Writing Successful Academic Books

ပညာရပ်ဆိုင်ရာစာအုပ်တွေကို ဘယ်လိုရေးသားရမယ်ဆိုတဲ့အကြောင်း တစ်ဆင့်ချင်းသေချာရှင်းပြထားတဲ့ စာအုပ်ပဲဖြစ်ပါတယ်။

ေဇာ္ဂနီေတာင္ၾကား

Judges Against Justice

ရုတ်တရက်ကြည့်လိုက်ရင်တော့ ဒီစာအုပ်ဟာ တရားမျှတမှုမရှိအောင်လုပ်တဲ့ တရားသူကြီးတွေလို့ ထင်စရာရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ စာရေးသူက သူ့ရဲ့နိဒါန်းမှာ ဒီလိုရေးထားပါတယ်။

"ဥပဒေပြုရေးကို တာဝန်ယူရတဲ့ ဥပဒေပြုအမတ်တွေဟာ ဥပဒေကို ထိပါးပြီးဆောင်ရွက်လာကြပြီဆိုရင် တရားသူကြီးတွေအပေါ် ဖိအားတွေဖြစ်လာပါပြီ။ တရားသူကြီးဆိုသူတွေဟာ လူတစ်ဦးချင်းစီရဲ့ အခြေခံ အခွင့်အရေးတွေကို ထိပါးပြီးပြဌာန်းထားတဲ့ ဥပဒေတွေကို ကျင့်သုံးစီရင်ဖို့ သင့်ပါသလား။ .... ဒီဥပဒေတွေထဲကတိုင်း ပြစ်မှုနဲ့မမျှတတဲ့ ပြစ်ဒဏ်တွေကို ချမှတ်သင့်ပါသလား ..... အများစုက ဖြေပါလိမ့်မယ် မလုပ်သင့်ပါ (No) ဆိုပြီးတော့ ။ အဲဒိ (No) ဆိုတာ ကျွန်တော့ရဲ့အဖြေလည်းဖြစ်ပါတယ်။ တစ်စုံတစ်ယောက်ကတော့ ပြောကောင်းပြောပါလိမ့်မယ် ဒီ (No) ဆိုတဲ့အဖြေဟာ ပေါ့ပေါ့တွေးပြီး ဖြေတာမျိုးဖြစ်ပြီးတော့ ဒီကိစ္စတွေမှာ နက်နက်နဲနဲ စဉ်းစားစရာတွေရှိပါတယ်လို့ပေါ့ ....။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အနောက်တိုင်း ဥပဒေအယူအဆတွေအရ တရားရုံးတွေနဲ့ တရားသူကြီးတွေဟာ ... ... ..."

Academic Writing: A Handbook for International Students

Academic writing လို့ခေါ်တဲ့ ပညာရပ်ဆိုင်ရာသုတေသနစာပေတွေကို ရေးသားရတာဟာ၊ သာမန် ဝတ္တုတွေ၊ ဆောင်းပါးတွေ ရေးသားရတာနဲ့ တော်တော်လေးကွဲပြားပါတယ်။

ဒါ့ကြောင့် နိုင်ငံတော်တော်များများက တက္ကသိုလ်တွေမှာ သုတေသနစာပေကိုဘယ်လိုမျိုး ဖွဲ့စည်းရေးသားရမယ် ဆိုတာနဲ့ ပက်သက်ပြီး Academic Writing ဆိုတဲ့ ဘာသာရပ်ကို မယူမနေရဘာသာရပ်အဖြစ် သင်ကြားပေးလေ့ရှိပါတယ်။

အခုတင်ပေးလိုက်တဲ့ စကာအုပ်ကတော့ Academic Writing နဲ့ပက်သက်တဲ့ ၂၀၁၄ ခုနှစ်ထုတ်စာအုပ်ပါ။ သုတေသနပြုနေသူတွေအတွက် အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ အကျိုးရှိမယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။

Download

ကျွန်တော်သိသော Mock Court

Mock Court လို့ခေါ်တဲ့သရုပ်ပြတရားရုံးတွေကို ကမ္ဘာအရပ်ရပ်က ဥပဒေပညာသင်ကြားရာ တက္ကသိုလ်တွေ ကျောင်းတွေမှာ ပြုလုပ်လေ့ရှိပါတယ်။
မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်းကလည်း မြန်မာနိုင်ငံက တက္ကသိုလ် တစ်ချို့မှာ ပြုလုပ်လာတာတွေ့ရပါတယ်။

ကျွန်တော်အခုတက်နေတဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံနာဂိုရာတက္ကသလိုလ်မှာလည်း သရုပ်ပြတရားရုံးတွေကို ကျောင်းသင်ခန်းစာရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ထည့်သွင်းထားတာတွေ့ရပါတယ်။
တက္ကသိုလ်ရဲ့ ဥပဒေဌာနမှာ သရုပ်ပြတရားရုံးအဖြစ် အသုံးအပြုဖို့အတွက် တရားရုံးတစ်ရုံးတစ်ရုံးရဲ့ တရားခွင်တစ်ခုလို ပြင်ဆင်ထားတဲ့ အခန်းတစ်ခန်းကိုလည်း သီးသန့်ထားရှိပါတယ်။

ဒီက Mock Court တွေကိုပြုလုပ်ပုံဟာ ကျွန်တော်တို့ဆီက ရုံးတွေ ပြုလုပ်ပုံနဲ့တော့ နည်းနည်းလေး ကွဲမယ်ထင်ပါတယ်။

ကျွန်တော်လက်လှမ်းမီသလောက် ကတော့ ကျွန်တော်တို့ဆီမှာဆိုရင် သရုပ်ပြတရားရုံးအတွက် နမူနာအမှုတစ်ခုကိုရွေးပါတယ်၊ နောက် ရှေ့နေ၊ ဥပဒေအရာရရှိ၊ တရားသူကြီး၊ တရားခံ၊ တရားလို၊ သက်သေလုပ်မဲ့လူတွေကို အဲဒိအမှုထဲကအတိုင်းသင်ပေး ကြိုတင်ဇတ်တိုက်ပြီး ပိရိတ်သတ် ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူတွေရှေ့မှာ သရုပ်ဆောင်ပြကြတာဖြစ်ပါတယ်။ ......

ဥပဒေဆိုတာကို စာအုပ်တွေပေါ်မှာတင်တွေ့လာခဲ့ရတဲ့ ကျောင်းသားတွေအတွက် လက်တွေ့ဘဝလုပ်ငန်းခွင်ကို ပြဌာန်းစာအုပ်တွေထဲက စာတွေနဲ့ ဆက်စပ်ပေးတဲ့ အလွန်ထိရောက်သော နည်းစနစ်ဖြစ်ပါတယ်။...

ဒီတက္ကသိုလ်မှာ ကျောင်းတက်ခွင့်ကြုံလာတော့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ တရားစီရင်ရေးအကြောင်း သင်ပေးတဲ့ ဘာသာရပ်တစ်ခုကို ကျွန်တော်ရွေးခြယ်တက်ခဲ့ပါတယ်။

အဲဒိဘာသာရပ်မှာ ကျောင်းသားတွေကိုယ်တိုင် ပါဝင် သရုပ်ဆောင်ရတဲ့ Moot Court ကိုကျွန်တော်လေ့လာခွင့်ရခဲ့တာပါ။

သရုပ်ပြတရားရုံးအတွက် ပါဝင်မဲ့ကျောင်းသားတွေ စာရင်းကောက်ရွေးတဲ့နေရာမှာ "တရားခံ" နေရာကနေ ပါမယ်ဆိုပြီးကျွန်တော်စာရင်းပေးခဲ့တယ်။
.....
ကျွန်တော်ပါဝင်ခဲ့တဲ့ ဒီက သရုပ်ပြတရားရုံးက ကျွန်တော်တို့ဆီမှာလုပ်နေတဲ့ပုံစံနဲ့ နည်းနည်းကွဲပါတယ်။
သရုပ်ဆောင်ပြရုံသက်သက်မဟုတ်ပဲ ကျောင်းသူ၊ ကျောင်းသားတွေပဲ တစ်ကယ့်အမှုတစ်မှုကို ကိုယ်တိုင် ပါဝင်စစ်ဆေးနေရတာမျိုးပါ။

ပထမဦးဆုံး ဘယ်ကျောင်းသားတွေက တရားသူကြီးလုပ်မယ်။ ဘယ်ကျောင်းသားတွေက ရေ့နေ၊ ဥပဒေအရာရှိလုပ်မယ် ဘယ်သူကတော့ တရားခံလုပ်မယ် ဆိုပြီး ကျောင်းသားတွေကို ဆန္ဒပြုခိုင်းပြီး အရင်ရွေးပါတယ်။

ရွေးပြီးတဲ့နောက် တရားသူကြီး၊ ဥပဒေအရာရှိ၊ တရားခံနဲ့တရားခံရှေ့နေတွေကို သီးသန့်စီခွဲလိုက်ပါတယ်။
အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ချင်းစီကို သူတို့နဲ့သက်ဆိုင်တဲ့ စာရွက်စာတန်းတွေပေးပါတယ်။

ပြင်ပက အမှုတွေလိုပါပဲ ......
ပေးတဲ့စာရွက်တွေထဲမှာ ဘုံတူညီနေတဲ့အချက်တွေရှိသလို၊ တရားလိုဘက်ကပဲသိပြီး၊ တရားခံဘက်က မသိတဲ့အချက်၊ တရားခံဘက်ကပဲသိပြီး တရားလိုဘက်က မသိတဲ့အချက်တွေလဲ ပါပါတယ်။
တစ်ဘက်ကို တစ်ဘက် အဲဒိစာရွက်တွေ မပြရပါဘူး။

နောက် ...
တရားလို၊ တရားခံ၊ တရားသူကြီး အဖွဲ့တွေအတွက် နည်းပြတစ်ယောက်စီ ပေးပါတယ်။ နည်းပြတွေရဲ့ အလုပ်က အမှုကိုဘယ်လိုတည်ဆောက်ရမယ် ဆိုတာမျိုး၊ ဘယ်မေးခွန်းမေးသင့်တယ်ဆိုတာမျိုး လမ်းညွှန်ပေးဖို့မဟုတ်ပဲ ကျောင်းသားတွေမေးချင်တဲ့ မေးခွန်းတွေဟာ တရားဝင်၊ မဝင် Leading Question ဖြစ်၊ မဖြစ် စတာတွေကို အဓိက တည့်မတ်ပေးရတာပါပဲ။

သက်သေတွေကိုတော့ ဆရာကနေ စီစဉ်ပေးပါတယ်။ (ဒါ့ကြောင့် သက်သေတွေကို တရားလို၊ တရားခံဘက်ကနေ ကြိုတင်သင်ကြားပေးတာမျိုးမလုပ်နိုင်ပါဘူး)

လိုအပ်တဲ့စာရွက်စာတန်းတွေပေးပြီး၊ ညွှန်ကြားစရာရှိတာတွေ ညွှန်ကြားပြီးတဲ့နောက်မှာ အချိန်တစ်လလောက်ခွာပြီးတော့ ဘယ်နေ့မှာတော့ဖြင့် Moot Court လုပ်မယ်ဆိုပြီး ချိန်းပါတယ်။

အဲဒိ တစ်လအချိန်အတွင်းမှာ တရားလိုဘက်ကလည်း သူတို့အချင်းချင်းတွေ့ဆုံပြီး အမှုကိုဘယ်လို တည်ဆောက်မယ်။ တရားခံဘက်ကလည်း သူတို့အချင်းချင်းတွေ့ဆုံပြီး အမှုကိုဘယ်လို ခုခံချေပမယ် ဆိုတာတွေ ဆွေးနွေးပြင်ဆင်ရေးလုပ်ကြပါတယ်။ မေးချင်တဲ့မေးခွန်းတွေ တင်ပြချင်တဲ့ အချက်အလက်တွေဟာ ဘောင်ဝင်၊ မဝင် စိတ်ထဲမှာ သံသယရှိရင် ခုဏက ဆရာပေးထားတဲ့ နည်းပြတွေကို ဆက်သွယ်ပြီး မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။

တစ်ဘက်ကို တစ်ဘက် မရှုံးလိုတဲ့စိတ်နဲ့ အပြိုင်အဆိုင် ဉာဏ်ထုတ်၊ လေ့လာကြတာ ဖြစ်တဲ့အတွက် ကျွန်တော့်အတွက်တော့ အဲဒိ တစ်လအတွင်းမှာ စိတ်ပါဝင်စားစွာ ဖတ်လိုက်တဲ့စာတွေဟာ အဲဒိ အတန်းနဲ့ပကသက်သက်ပြီး တစ်နှစ်လုံးဖတ်လိုက်တဲ့ စာတွေထက် ပိုတောင်များဦးမလားပဲ။ ကျန်တဲ့ ကျောင်သားတွေလည်း ကျွန်တော့်နည်းတူ ဖတ်ကြ၊ မှတ်ကြ အကြံထုတ်ကြပါတယ်။

နောက်ဆုံး ... တစ်လပြည့်တဲ့အခါကျတော့ ဥပဒေဌာနက တရားခွင်ပုံစံပြင်ဆင်ထားတဲ့အခန်းထဲမှာ သရုပ်ပြတရားရုံးကို ပြုလုပ်ပါတယ်။
ဇတ်ညွှန်းကိုဖတ်ပြီး သရုပ်ဆောင်ရုံသက်သက်မဟုတ်ပဲ ကိုယ်တိုင်ပါဝင် ဖန်တီးခွင့်တွေနဲ့ တည်ဆောက်ထား ကြရတာဖြစ်တဲ့အတွက် တရားလို၊ တရာခံနှစ်ဘက် ပြိုင်ဆင်မှုဟာ အရမ်းပဲ အသက်ဝင် အားပါလှပါတယ်။
သက်သေကိုစစ်ဆေးတာ၊ အပြိုင်အဆိုင်ကန့်ကွက်တာ၊ လျှောက်လဲချက်ပေးတာတွေဟာ အသက်ပါလှပါတယ်။ .....

ပရိတ်သတ်အဖြစ် ကြည့်နေတဲ့ ကျန် ကျောင်းသားတွေအတွက်လည်း ကိုယ့်အတန်းဖေါ်တွေ တရားခွင်တစ်ခုမှာ အပြိုင်အဆိုင် လျှောက်လဲ ပြောဆိုနေတာတွေကို အရမ်းစိတ်ဝင်စားကြပါတယ်။

တရားသူကြီးအဖြစ် ဆောင်ရွက်ရတဲ့ကျောင်းသားတွေအနေနဲ့လည်း ကျန်တဲ့အချက်အလက်တွေ မသိရပဲ တရားခွင်မှာ ပေါ်ပေါက်တဲ့အချက်တွေပေါ်မှာသုံးသပ်ရတာဖြစ်ပါတယ်။
ကန့်ကွက်ချက်တွေကို ခွင့်ပြုတာ၊ မပြုတာနဲ့ နှစ်ဘက် ပေါ်ပေါက်ချက်တွေအပေါ်မှာ သူတို့ဆင်ခြင်ဉာဏ်နဲ့ အမိန့်ချရတာဖြစ်ပါတယ်။ ....

ပါတင်တဲ့လူတိုင်းလူတိုင်းမှာ တာဝန်ယူမှု၊ တာဝန်ခံမှုတွေရှိပြီး၊ ဆက်လက်လေ့လာလိုစိတ်တွေကို တွန်းအားပေးတဲ့ သရုပ်ပြတရားရုံးလို့ကျွန်တော်တော့ မြင်ပါတယ်။

နောက် Mock Court တစ်ခုလုံးပြီးသွားတော့မှ ဆရာလုပ်တဲ့ပါမောက္ခက၊ အမှုမှန်က ဘယ်လိုဖြစ်တယ်။ တရားလို၊ တရားခံဘက်အားနည်းချက်က ဘယ်လို၊ တရားသူကြီးက ဘယ်ကိစ္စကိုခွင့်ပြုတာမှန်တယ်။ ဘယ်ဟာကတော့ ခွင့်မပြုသင့်ဘူး။
ဘယ်မေးခွန်းတွေက leading တွေဖြစ်လျှက်နဲ့ တစ်ဘက်ကမကန့်ကွက်ခဲ့ဘူးဆိုပြီး ရှင်းပြပါတယ်။

အဲဒိနေ့က ကျွန်တော် တရားခံ နေရာကသရုပ်ဆောင်ခဲ့ပါတယ်။ တရားခံရှေ့နေတွေရဲ့ကြိုးစားအားထုတ်မှုကြောင့်ပါပဲ တရားသူကြီးအဖြစ် တာဝန်ယူတဲ့ကျောင်းသားတွေက ကျွန်တော့ကို အပြီးအပြတ်လွှတ်ခဲ့ပါတယ်။

The Chicago Manual of Style, 16th edition

သုတေသနစာတန်းတွေရေးရင် Style Manual တွေက အရေးကြီးပါတယ်။ Style Manual တွေထဲမှာ Chicago Manual of Style က လူသုံးအများဆုံးဖြစ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ဥပဒေ နဲ့ နိုင်ငံရေးသိပ္ပံ သုတေသနတွေမှာ Chicago Style ကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အသုံးပြုကြပါတယ်။
အခုတင်ပေးလိုက်တာက ၂၀၁၀ ခုနှစ်မှာ ထုတ်ဝေတဲ့ Chicago Manual of Style, 16th edition ဖြစ်ပါတယ်။ သူ့နောက်ပိုင်းထွက်တဲ့ edition အခုအချိန်အထိမရှိသေးပါဘူးခင်ဗျာ
အောက်က လင့်မှာ Download လုပ်နိုင်ပါတယ်။
Download
password: onesand

ဥပဒေသုတေသန စာတန်းများရေးသားခြင်း (၁)

လွန်ခဲ့တဲ့ ၂၀၀၅ ၊ ၂၀၀၆ လောက်က ကျွန်တော် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် (ပင်မ) မှာ မဟာဥပဒေတန်း တက်ခဲ့ဖူးပါတယ်။ ဒုတိယနှစ်တက်နေဆဲမှာ အလုပ်ထဲရောက်လာ... နောက်တော့ ...တက္ကသိုလ်မရှိတဲ့ မြို့တစ်မြို့မှာတာဝန်ကျတာကြောင့် ဘွဲ့ရသည်အထိ မတက်ခဲ့ရပါဘူး။

ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်ကမှ ကံအားလျှော်စွာ... ပညာတော်သင်ဆုရွေးခြယ်ခြင်းခံရတဲ့အတွက် အခုဂျပန်နိုင်ငံ နာဂိုရာတက္ကသိုလ်မှာ မဟာဥပဒေတန်းကို ပညာသင်ကြားခွင့်ရနေတာဖြစ်ပါတယ်။

ဒီလိုပါ
ကျွန်တော်ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်မှာ မဟာဥပဒေတက်တုန်းက coursework ပါ။ 
ဆရာတွေသင်တာလိုက်လံမှတ်သား၊ စာကျက်ပြီး စာမေးပွဲဖြေဆိုတဲ့စနစ်ပါ။ ဒါပေမဲ့ Term paper ဆိုတဲ့ စာတန်းလေးတွေတော့ ရေးရပါတယ်။အခုတော် Research Paper တင်ရတယ်လို့ကြားပါတယ် .....

သို့သော်လည်း သုတေသနစာတန်းတစ်ဆောင်ကို စနစ်တကျ ဘယ်လိုရေးရမယ် အကိုးအကားပြုတဲ့ စာအုပ်စာတန်းတွေကို Footnotes, End notes တွေအဖြစ် ဘယ်လို စနစ်တကျထည့်သွင်းရမယ် ဆိုတာနဲ့ ပက်သက်ပြီး သေသေချာချာင်သင်ကြားပေးတဲ့ စနစ်မရှိခဲ့ပါဘူး။ (အခုလက်ရှိအခြေအနေကို တော့ကျွန်တော်မသိပါ)။

ဆရာ၊ဆရာမများကတော့ တတ်အားရွေ့ပြသပေးခဲ့ပါတယ်။ ဒါ့ပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ဟာ လူပြိန်းတွေဖြစ်တဲ့အတွက် ယောင်ဝါးဝါးနဲ့ပဲ Library ထဲရှိတဲ့ စာအုပ်တွက တူတာတွေစုကူး။ Reference အရေအတွက်များသည်ထက်များအောင် ကြိုးစားပြီး term paper တွေ တင်ခဲ့ပါတယ်။

အဲဒိတုန်းက Footnotes တပ်တဲ့နေရာမှာ ဘယ် Style Manual ကိုသုံးမလဲဆိုတာနဲ့ ပက်သက်ပြီး ရှင်းလင်းပြတ်သားတဲ့ Format ကျွန်တော်တို့မှာ မရှိခဲ့ပါဘူး။ (အခုတော့မသိပါ)။

Style Manual ကွဲပြားတာနဲ့အမျှ Footnotes တွေ end notes တွေမှာ ပါဝင်တဲ့၊ စာရေးသူ၊ ခုနှစ်၊ ပုံနှိပ်တိုက်၊ စတာတွေကိုစီစဉ်တဲ့ ပုံစံတွေ ကွဲပြားပါတယ်။ Paper တစ်ခုထဲမှာ Style နှစ်မျိုးသုံးမျိုးလောက် ရောထွေးနေတာမျိုးက မဖြစ်သင့်တဲ့လွဲချော်မှုမျိုးတွေပါ။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ လွဲချော်ခဲ့ကြပါတယ်။

နောက်ပြီး ဘယ်လို စာမှတ်စာတမ်းမျိုးကို ဘယ်လို ပုံစံနဲ့ Footnotes လုပ်ရမယ်ဆိုတဲ့ နည်းဥပဒေသတွေကလည်း ကျွန်တော်တို့အတွက် အလွန်ရှုပ်ထွေးစေခဲ့ပါတယ်။

ဥပမာပြောရရင် စာအုပ်တစ်လုပ်ကို citation တပ်မယ်ဆိုကြပါစို့ သာမာန်အားဖြင့်၊ စာရေးသူ၊ ပုံနှိပ်တဲ့ခုနှစ်၊ ထုတ်ဝေသူ၊ စာမျက်နှာနံပတ် စသည်ဖြင့် ပါရင်တော်တော်လေး ပြည့်စုံနေပါပြီ။
ဒါပေမဲ့ ပညာရပ််ဆိုင်ရာဂျာနယ်တစ်ဆောင် (Academic Journal) ကို ကိုးကားမယ်၊ ဒါမှမဟုတ်လည်း Radio Talk တစ်ခုမှာပြောသွားတာ၊ အင်တာနက်စာမျက်နှာ်တစ်ခုမှာပါတာ စတာတွေကို ကိုးကားမယ်ဆိုုရင် ဘယ်အချက်တွေပါရမယ် ဘယ် Style ကိုသုံးရင် ဘယ်အစီအစဉ်နဲ့ရေးရမယ်ဆိုတာတွေဟာ...........
သုတေသနဆိုတာကို အခုမှ နှဖူးတွေ့ဒူးတွေ့ကြုံလာရတဲ့ မဟာတန်းကျောင်းသား အသစ်စက်စက်တွေအတွက် အလွန်ရှုပ်ထွေးစရာဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

အခုတက်နေတဲ့ နာရိုရာတက္ကသိုလ်မှာ ဒီလိုပြသနာမျိုးတွေ ကျွန်တော်တို့မတွေ့ရပါဘူး
ကျွန်တော်တို့ကို Style Manual တွေ အကြောင်း ဂဃနဏ သင်ပေးလို့လားဆိုရင် ... အဲလိုမသင်ပေးပါဘူး။

ဒီမှာ Footnotes, End notes, Biography စတာတွေကို Software သုံးပြီး တပ်ကြပါတယ်။ Style Manual တွေနဲ့ပက်သက်ပြီး အထူးလေ့လာစရာမလိုပဲ သုနေသနစာတန်းတစ်ခုလုံးကို အဆင့်မြင့်မြင့် citation တွေ တပ်နိုင်တဲ့ Software ဖြစ်တဲ့အတွက် အလွန်တာသွားပါတယ်။ Citation နဲ့ ပသက်သက်တဲ့အမှားအယွင်းတွေလဲ အလွန်နည်းသွားပါတယ်။

သူတို့နိုင်ငံက ချမး်သာလို့ ဒါမျိုးတွေသုံးနိုင်တာပေါ့လို့ ဆန္ဒစောပြီးမတွေးပါနဲ့။
အဲဒိ Software က Free ပါ။ သာမာန် ကွန်ပျူတာတစ်လုံးမှာ Firefox နဲ့ Microsoft Word ဒါမှမဟုတ်လည်း Open office, Libra office စတာတွေရှိရုံနဲ့ သုံးလို့ရပါတယ်။

Zotero လို့ခေါ်တဲ့ Firefox နဲ့ Word processor ရဲ့ plug-in လေးပါ။

- ကိုးကားစာအုပ်တစ်ခုကို တစ်ခါ ထည့်ထားရုံနဲ့ citation တွေ Auto တပ်ပေးပါတယ်။

- Journal တွေ Web page တွေကိုလည်း သူတောင်းတဲ့အချက်လေးတွေရိုက်ထည့်ရုံနဲ့ ကြိုက်တဲ့ Style Manual ပြောင်းပြီး citation တပ်လို့ရပါတယ်။

- သာမာန်အမြန်နှုံးလောက်ရှိတဲ့ အင်တာနက်လိုင်းလေးပါသုံးနိုင်မယ်ဆိုရင် စာအုပ်တစ်အုပ်ရဲ့ ISBN နံပတ်ကို ရိုက်ထည့်လိုက်ရုံနဲ့တင် လိုအပ်တဲ့ အချက်တွေကို manually လိုက်ဖြည့်စရာမလိုပဲ Auto ဖြည့်ပေးသွားပါတယ်။

- Webpage လိုဟာမျိုးတွေကိုလည်း ခလုပ်တစ်ခုနှပ်ရုံနဲ့တင် page တစ်ခုလုံးကို လိုအပ်တဲ့ citation အချက်အလက်တွေနဲ့ အတူသိမ်းပေးထားပါတယ်။

- ခလုပ်တစ်ချက်နှိပ်ရုံနဲ့တင် စာတန်းတစ်ခုလုံးမှာ မိမိတပ်ထားတဲ့ Footnotes တွေ ကိုစုစည်းပြီး Bibliography လုပ်ပေးပါတယ်။

စိတ်ဝင်စားရင် အောက်က Link မှာလေ့လာနိုင်ပါတယ်။
ပထမလင့်က မူရင်း Zotero ဆိုဒ်လင့်ပါ။ ဒုတိယလင့်က ကျွန်တော်တို့တက္ကသိုလ်က recommend လုပ်ထားတဲ့ အရန်သင့် Download လုပ်ရုံ Plug-in တွေပါ။ အဲဒိမှာတစ်ခါထဲ ဒေါင်းပြီး Install လုပ်လို့ရပါတယ်။ 

https://www.zotero.org/

http://citationstylist.org/tools/

ထပ်ပြီးအသုံးပြုပုံတွေကိုတော့ ကျွန်တော်နောက်ပိုင်းမှာ ဆက်ပြီးရေးပါ့မယ်။

 ကိုယ့်ဖာသာကို Install လုပ် Help တွေ ဖတ်ပြီးလဲ သုံးလို့ရနိုင်ပါတယ်။ Youtube မှာလည်းဘယ်လိုသုံးရမယ်ဆိုတဲ့ video တွေရှိပါတယ်။